تبلیغات
قلم و اندیشه ها - جستاری در زندگی امام صادق علیه السلام
جستاری در زندگی امام صادق علیه السلام


در روز شنبه، هفدهم ربیع الاول سال 83 هجری قمری، در خانه ی امام باقر علیه السلام فرزندی مبارک چشم به جهان گشود که او را «جعفر» نامیدند. هفدهم ربیع الاول که سالروز ولادت پیامبر رحمت، حضرت محمد صلی الله علیه و آله بود نزد اهل بیت علیهم السلام دارای قدر و منزلتی خاص بود. تولد فرزندی که آثار صداقت در چهره ی مبارک او هویدا بود، بر سرور و شادمانی آنها افزود.صابر، فاضل، طاهر و صادق از جمله القاب او می باشد. مادر بزرگوار آن امام همام، نجیبه جلیله جناب فاطمه، ام فروه می باشد. در فضیلت آن بانوی بزرگوار، همین سخن از امام صادق علیه السلام کافی است که فرمود: «کانت امی ممن آمنت و اتقت و احسنت و الله یحب المحسنین» یعنی مادرم، از جمله زنانی بود که ایمان آورد و تقوی و پرهیزگاری را اختیار کرد و احسان و نیکوکاری نمود و خداوند متعال نیکوکاران را دوست دارد.
امام صادق علیه السلام با توجه به فرصت به دست آمده در زمان خود، سعی در ترویج و تحکیم مبانی و احکام دین مبین اسلام کرد و ثمره این تلاشها و کوشش ها، غنی شده مکتب تشیع می باشد؛ به گونه ای که این مذهب به «مذهب جعفری» معروف شد.
پرورش شاگردان و تربیت افرادی که بتوانند در مقابل تهاجمهای فرهنگی آن زمان از حریم اسلام دفاع کنند، از مهمترین اقدامات آن امام همام به شمار می رود. مکتب حیات بخش او جرعه نوشان تعالیم دین اسلام را سیراب می کرد. حتی کسانی که خود را بنیانگذار مکتبی می دانند، افرادی هستند که در درس امام صادق علیه السلام حضور یافتند و از خرمن و علم او خوشه ای چیدند و وامدار شاگردی آن حضرت هستند.

عفو وگذشت

مکارم اخلاقی آن امام علیه السلام، همچون سایر ائمه علیهم السلام، چراغی فروزان فرا راه افراد گمشده، در بیابان تاریک رذیلت ها می باشد. زهد و ساده زیستی، مدارا با مردم، عفو و گذشت او و ... دعوت عملی آن حضرت به مکارم اخلاق بود، درباره عفو و بخشش آن بزرگوار، نقل شده است که شخصی خدمت آن حضرت رسید و عرض کرد :«پسر عمویت فلان شخص ، نام شما را برد و هر چه توانست، به شما ناسزا گفت و از شما بدگویی کرد». حضرت به کنیز خود فرمود که آب برایش حاضر کند؛ پس وضو گرفت و مشغول نماز شد. آن شخص می گوید: «با خود گفتم که حضرت به او نفرین خواهد کرد. [اما دیدم که] آن حضرت دو رکعت نماز خواند و فرمود:
ای پروردگار من! این حق من بود که بر او بخشیدم! و جود و کرم تو از من بیشتر است؛ پس او را ببخش و به سبب اعمالش او را مؤاخذه نکن و او را به واسطه کردارش، جزا مده و سپس آن حضرت پیوسته بر او دعا می کرد و از حال او تعجب کردم». (1)
سیره اخلاقی آن بزرگوار، برای شیعیان و پیروانش درس آموز است و کسی می تواند ادعای شیعه بودن نماید، که به سیره و دستورهایش عمل کند.

سفارش به نماز

نماز، رکن و ستون دین اسلام است. انبیاء الهی و ائمه علیهم السلام، سعی کردند که انسان ها به وسیله ی رابطه با خداوند متعال، سعادت دنیا و آخرت را نصیب خود کنند. نماز، بهترین جلوه بندگی در مقابل معبود است.
در لحظات آخر زندگی، به فرمان حضرت امام صادق علیه السلام، خویشان جمع شدند تا آخرین سفارش آن امام همام علیه السلام را بشنوند و با نگاه به چهره ی نورانی او، برای ظلمت های زندگی، نوری برگزید. آن حضرت، نگاهی به آنها نمود و فرمود: «ان شفاعتنا لا تنال مستخفا بالصلوه» همانا شفاعت ما به کسی که نماز را سبک بشمرد، نمی رسد. (2)

غروب خورشید

آن حضرت، در ماه شوال سال 148 هجری قمری در سن شصت و پنج سالگی و به سبب انگور زهرآلود به فرمان منصور دوانیقی به شهادت رسید و در قبرستان بقیع مدفون گردید. رزقنا الله زیارته و شفاعته.

پی نوشت :

1. منتهی الامال، شیخ عباس قمی ، ج 2، باب هشتم، در تاریخ امام صادق علیه السلام.
2. همان

منبع: بر گرفته از ماه نامه ی خلق